Na skróty

Zostaw kontakt

Akceptuje postanowienia zawarte w Regulaminie.

Najważniejsze zmiany w VAT od 01.01.2014 r.

22.11.2013


Od nowego roku wchodzą w życie bardzo istotne zmiany w zakresie podatku VAT. Kilka z nich ma charakter powszechny, inne dotyczą wybranych grup podatników. W niniejszym materiale przedstawiamy te najbardziej istotne, do których należy przygotować się odpowiednio wcześniej. W kolejnych materiałach dokonamy omówienia pozostałych zmian. Tak jak „tradycyjnie” co roku, poinformujemy również o przepisach, które najprawdopodobniej zostaną uchwalone w samej końcówce roku 2013 (m.in. kilka istotnych rozporządzeń wykonawczych do ustawy o VAT).     

1.    VAT wykazujemy w dacie wydania towaru/wykonania usługi czyli zmiana momentu powstania obowiązku podatkowego

 

Podobnie jak w poprzednich regulacjach obowiązek podatkowy w zakresie danej dostawy lub usługi powstaje:
- na zasadach ogólnych lub
- w tzw. „szczególnych momentach powstania obowiązku podatkowego”.

 

Zasada ogólna

 

Wg nowych regulacji zasadą ogólną jest, że obowiązek podatkowy powstaje w dacie dokonania sprzedaży tj. z chwilą wydania towaru lub wykonania usługi.
Data wystawienia faktury nie ma już, w przypadku zasady ogólnej, żadnego znaczenia. Niezależnie czy dla danej transakcji faktura została wystawiona, bądź też nie wystawiono jej w ogóle, czy wystawiono ją  przed lub po dniu dokonania sprzedaży – nie wpływa to na moment powstania obowiązku podatkowego w podatku VAT.
Uwaga! Firmy, które do tej pory wystawiały faktury w terminie do 7 dnia miesiąca następującego po miesiącu rozliczanym (np. faktura za usługi zrealizowane w październiku - wystawiona 7 listopada) muszą być przygotowane na wcześniejsze rozliczanie podatku VAT. Ostatnim miesiącem obowiązywania „starych” zasad będzie grudzień 2013 r. (faktura za usługi grudniowe wystawiona 7 stycznia zostanie rozliczona w deklaracji VAT za styczeń 2014 r.). Natomiast usługi wykonane w styczniu 2014 r., nawet w przypadku gdy faktura je dokumentująca, wystawiona zostanie w miesiącu lutym 2014 r., będą rozliczone w deklaracji VAT za miesiąc styczeń 2014 r.

Szczególne momenty powstania obowiązku podatkowego

 

W ustawie przewidziano szereg wyjątków od zasady ogólnej. W myśl nowych regulacji szczególny moment powstania obowiązku podatkowego będzie obejmował trzy grupy świadczeń, w przypadku których wiązany on będzie z:
1.    otrzymaniem zapłaty (m.in. komis, otrzymanie dotacji np. do leków)
2.    wystawieniem faktury, nie później niż termin jej wystawienia (m.in. usługi budowlane, dostawa książek, druk książek)
3.    wystawieniem faktury, nie później niż upływ terminu płatności (m.in. media, najem, stała obsługa prawna i biurowa)
Z katalogu usług, do których stosowano szczególne momenty powstania obowiązku podatkowego, wykreślono m.in. usługi transportowe co oznacza, że firmy z tej branży będą musiały liczyć się z koniecznością zapłacenia, w rozliczeniu miesiąca stycznia 2014 r., podatku VAT za grudzień 2013 r. i styczeń 2014 r.
Nie uległy natomiast zmianie zasady powstawania obowiązku podatkowego w odniesieniu do zaliczek oraz importu towarów. Przy czym otrzymanie zaliczki nie powoduje powstania obowiązku podatkowego, w przypadku świadczeń z trzeciej z opisanych powyżej grup (obowiązek podatkowy w momencie wystawienia faktury, nie później niż termin płatności).
Szczegółowe zestawienie terminów powstania obowiązku podatkowego zawiera załącznik do niniejszego opracowania.

 

2.    Towary używane

 

Bardzo negatywna zmiana dotyczy dostawy tzw. towarów używanych, które to od 01.01.2014 r. w większości przypadków będą opodatkowane podatkiem VAT wg stawki 23%!.
Wg przepisów obowiązujących jeszcze do końca roku 2013, w przypadku gdy przy zakupie towarów nie przysługiwało nabywającemu prawo do odliczenia podatku VAT (np. zakup od osoby fizycznej na umowę kupna – sprzedaży lub od  „nievatowca” na rachunek bez VAT, zakup w komisie – faktura VAT Marża) lub przysługiwało odliczenie częściowe (przypadek samochodów osobowych przy których zakupie odliczono 50% lub 60% VAT), jeżeli od momentu zakupu minęło 6 miesięcy sprzedaż takiego towaru (np. samochodu, maszyny, urządzenia) była zwolniona z podatku VAT. Przepis ten był szczególnie korzystny dla firm użytkujących samochody osobowe, w tym samochody wykupione po zakończonej umowie leasingu, gdyż wartość sprzedawanego samochodu „używanego” często była znacząca, a nie występowała konieczność obciążania transakcji sprzedaży podatkiem VAT.
Począwszy od 2014 r. sprzedaż takich towarów używanych zwolniona będzie z podatku tylko i wyłącznie w przypadku gdy były one wykorzystywane wyłącznie na cele działalności zwolnionej i jeżeli przy ich zakupie nie przysługiwało prawo do odliczenia podatku VAT. Inaczej mówiąc z tego zwolnienia po nowym roku będą mogły skorzystać jedynie firmy podmiotowo zwolnione z VAT (ze względu na niski poziom obrotów) lub firmy świadczący usługi wyłącznie zwolnione z VAT (m.in. placówki medyczne, szkoły, firmy ubezpieczeniowe).
Wszyscy inni podatnicy, którzy wykonują czynności opodatkowane VAT, od sprzedaży każdego tzw. towaru używanego będą musieli zapłacić podatek VAT.
Uwaga! Podatnicy, którzy posiadają w swoich aktywach samochody osobowe (lub inne maszyny lub urządzenia) przy których nabyciu nie został odliczony podatek VAT lub odliczony został częściowo (samochody osobowe z 50% lub 60% odliczenia) chcąc skorzystać ze zwolnienia z podatku VAT powinni dokonać transakcji zbycia do końca roku 2013. Zbycie to może następować np. w formie sprzedaży, zamiany, darowizny lub przekazania ca cele osobiste.  
Uwaga! Jest jeszcze szansa na wprowadzenie przepisu, który również po 1 stycznia 2014 r. dawałby prawo do korzystania ze zwolnienia z podatku VAT w przypadku sprzedaży „używanych” samochodów osobowych, ale tylko tych, przy których nabyciu przysługiwało częściowe prawo do odliczenia podatku VAT (50% lub 60%). Ministerstwo Finansów przygotowało projekt rozporządzenia w którym taki zapis się znalazł. Niestety ta planowana regulacja, na chwilę obecną to tylko projekt, który dodatkowo w uzasadnieniu posiada wskazanie, że jego ostateczny kształt zostanie dopiero określony.


3.    Wraca auto z kratką? – czyli nowe zasady odliczeń związane z nabywaniem samochodów osobowych

 

Od 1 stycznia 2014 r. wchodzi w życie zmiana ustawy o podatku VAT, która rozszerza katalog samochodów przy nabyciu których przysługuje pełne prawo do odliczenia podatku VAT. Dotyczy to m.in. samochodów innych niż osobowe, których ładowność, w zależności od liczby siedzeń znajdujących się w pojeździe, jest większa od wartości określonej w ustawie (np. dla pojazdów samochodowych o liczbie siedzeń 3 lub więcej ta minimalna ładowność wynosi 500kg). Odpowiada to więc parametrom tzw. „aut z kratką”, znanym wszystkim przedsiębiorcom z lat poprzednich. Niestety tej dobrej wiadomości towarzyszą inne, niestety negatywne, co de facto najprawdopodobniej ograniczy pozytywne skutki w/w zmiany przepisów.
W roku 2012 zmieniły się przepisy dotyczące homologacji samochodów, które powodują, że np. wstawienie „kratki” montowanej skutecznie przed zmianą tych przepisów, obecnie nie upoważnia do uzyskania homologacji „ciężarowej”. Stąd też w chwili obecnej producenci samochodów nie dysponują gotową ofertą samochodów, które po 1 stycznia 2014 r. dawałyby prawo do odliczania 100% podatku VAT. Dodatkowym wymogiem, który należy spełnić, aby uzyskać prawo do pełnego odliczenia VAT jest konieczność ustalania w/w ładowności pojazdu wyłącznie na podstawie świadectwa homologacji. Niewystarczającym w tym przypadku będzie jej określanie, tak jak miało to miejsce kilka lat temu, na podstawie np. adnotacji zawartej w dowodzie rejestracyjnym lub na podstawie zaświadczenia w okręgowej stacji kontroli pojazdów.
Niezależnie od wejścia w życie w/w zmian, Ministerstwo Finansów podjęło kroki w celu  wprowadzenia ich modyfikacji. Aby to uczynić rząd polski wystąpił do Komisji Europejskiej o wydanie tzw. decyzji derogacyjnej czyli wyrażenia zgody na dalsze ograniczenie prawa do odliczania podatku VAT w przypadku nabycia i eksploatacji samochodów osobowych. Z wydanego przez Ministerstwo Finansów komunikatu z dnia 13 listopada 2013 r. wynika, że przewiduje ono uzyskanie decyzji Komisji Europejskiej w I połowie roku 2014 r. Co ciekawe kształt tych kolejnych zmian nie jest znany, gdyż Minister Finansów nie upublicznił szczegółów poprawek do wniosku, które przesłane zostały do Komisji Europejskiej w czerwcu 2013 r.  
Wydanie przez Komisję Europejską decyzji wyrażającej zgodę na proponowane zmiany oznaczać będzie, że przepisy umożliwiające odliczanie VAT od aut z „kratką” i tak będą obowiązywały jedynie przez parę miesięcy roku 2014.

Opracował
Mariusz Raszczyk
Doradca podatkowy nr 07166


wróć