Na skróty

Zostaw kontakt

Akceptuje postanowienia zawarte w Regulaminie.

ZMIANY W USTAWIE O TERMINACH ZAPŁAT

10.05.2013


Krótsze terminy zapłat w transakcjach handlowych?

Od 28 kwietnia 2013 r. obowiązuje nowa ustawa o terminach zapłaty w transakcjach handlowych. Jest to kolejna próba ustawowego ograniczenia problemu zatorów płatniczych poprzez skrócenie terminów płatności w transakcjach handlowych oraz dodatkowe sankcje dla dłużników.

Podstawowa zasada naliczania odsetek po 30 dniach – bez zmian
Podobnie jak we wcześniej obowiązującej ustawie, jeżeli w umowie określono termin zapłaty dłuższy niż 30 dni lub nie określono żadnego terminu płatności, wierzyciel ma prawo żądać odsetek ustawowych po upływie 30 dni, liczonych od dnia dostawy towaru lub wykonania usługi i doręczenia dłużnikowi faktury lub rachunku dotyczącej tego świadczenia. Odsetki dłużnik może naliczyć do dnia zapłaty, ale nie dłużej niż do dnia wymagalności  świadczenia pieniężnego (czyli upływu terminu zapłaty). Jeżeli płatność zostanie dokonana po dniu upływu terminu płatności dłużnik może żądać zapłaty odsetek ustawowych z tytułu nieterminowych płatności na zasadach ogólnych wynikających z kodeksu cywilnego. 

Maksymalne terminy płatności – czy nowa regulacja będzie skuteczna?
Dla określonych grup transakcji wprowadzono nowe rozwiązanie w postaci maksymalnych terminów płatności, jednocześnie jednak przewidując, pod pewnymi warunkami,  możliwości ich wydłużenia.

Podmioty gospodarcze
W transakcjach dokonywanych pomiędzy podmiotami innymi niż podmioty publiczne maksymalny termin płatności wynosi 60 dni. Stosowanie dłuższych terminów płatności jest zagrożone sankcjami.
Skuteczność nowo wprowadzonego przepisu będzie jednak mocno ograniczona poprzez określone w ustawie wyjątki od w/w powszechnie obowiązującego terminu.
Otóż w przypadku gdy zastosowany termin płatności byłby dłuższy od 60 dni i nie pozostawałby w sprzeczności ze „społeczno-gospodarczym celem umowy i zasadami współżycia społecznego oraz jest obiektywnie uzasadniony, biorąc pod uwagę właściwość towaru lub usługi” może on zostać wydłużony w sposób dowolny określony w umowie bez dodatkowych sankcji. Przyjęcie w ustawie tak nieostrych pojęć jak „społeczno-gospodarczy cel umowy” czy też „zasady współżycia społecznego” może w znaczący sposób ograniczyć pozytywne efekty zastosowania w ustawie maksymalnego terminu płatności.

Podmioty publiczne
Nieco lepiej sytuacja przedstawia się w przypadku gdy nabywcą towaru lub usługi jest podmiot publiczny. W takich transakcjach maksymalny termin płatności wynosić będzie  30 dni. Jednak w przypadku gdy ustalenie dłuższego terminu płatności „obiektywnie uzasadnione jest właściwością lub szczególnymi elementami umowy” może on zostać wydłużony, ale maksymalnie do 60 dni.

Sankcje za przekraczanie maksymalnych terminów płatności
Co się dzieje jeżeli, w myśl nowych przepisów, dłużnik przekroczy maksymalne terminy płatności?
Wierzyciel ma prawo do naliczenia odsetek w wysokości odsetek od zaległości podatkowych liczonych od dnia wymagalności świadczenia pieniężnego (czyli terminu zapłaty) do dnia rzeczywistej zapłaty. Ten przepis skutkowałby rzeczywistym zwiększeniem obciążeń dłużnika i mógłby wpływać na terminowe regulowanie przez nich płatności, gdyby wysokość odsetek podatkowych była wyższa od odsetek ustawowych.
W chwili obecnej tak jednak nie jest. Odsetki podatkowe wynoszą 11,5%, natomiast odsetki ustawowe 13%. Stąd też w momencie wejścia w życie tych nowych regulacji, przepisy te zapewne pozostaną martwe.
Dłużnicy, którzy zdecydują się na żądanie zapłaty odsetek przez wierzyciela zastosują przepisy:
-  art. 5 i 6 ustawy o terminach zapłaty w transakcjach handlowych (możliwość naliczenia odsetek ustawowych od 31 dnia po wykonaniu świadczenia potwierdzonego fakturą do dnia upływu terminu płatności) oraz
- art. 359 kodeksu cywilnego (możliwość naliczenia odsetek ustawowych od dnia upływu terminu płatności do dnia uzyskania rzeczywistej zapłaty) 

Zbadanie towaru przedłuża termin płatności
Kolejny nowy przepis wprowadza zasadę, że jeżeli strony w umowie przewidziały konieczność zbadania towaru lub usługi celem potwierdzenia jego zgodności z umową, to termin płatności przesuwa się do dnia dokonania tego zbadania jednak nie dłużej niż do 30 dnia od dnia dostawy towaru lub wykonania usługi. Inaczej mówiąc to od dnia dokonania tego zbadania naliczane są wszelkie terminy wynikające z omawianej ustawy, data wykonania usługi lub wydania towaru nie ma tu już znaczenia.

Rekompensata dla wierzyciela
W myśl nowych przepisów jeżeli dłużnik przekroczy ustawowe terminy płatności (generalnie 60 dni dla podmiotów gospodarczych, 30 dni dla podmiotów publicznych) wierzycielowi przysługuje automatycznie rekompensata z tytułu kosztów odzyskiwania należności w wysokości równowartości 40 euro od jednej płatności (faktury). Jeżeli jednak koszty odzyskiwania należności okażą się być wyższe od zryczałtowanej kwoty 40 euro wierzycielowi przysługuje zwrot poniesionych kosztów w całości.    

Nowe zasady mogą być stosowane dla transakcji handlowych (umów) zawartych po dniu wejścia w życie ustawy tj. od 28 kwietnia 2013 r.


wróć